Bitwa o Narwik
Wbrew stereotypom, naród polski i norweski posiada wiele historycznych stycznych. We wzajemnych relacjach trudno jednak szukać bardziej wymownej współpracy, jak toczone wiosną 1940 r. walki o Narwik – jeden z najważniejszych portów Skandynawii. W 80. rocznicę tamtych wydarzeń z dumą przypominamy o udziale naszych przodków – żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich oraz załóg okrętów Marynarki Wojennej – w tym starciu. Przypominamy jednocześnie, że mimo zakończonej zwycięstwem III Rzeszy kampanii norweskiej, odbicie Narwiku pod koniec maja 1940 r. było pierwszym zwycięstwem aliantów w II wojnie światowej. Istotny w nie wkład wnieśli żołnierze Wojska Polskiego o czym warto szeroko przypominać.
Kampania norweska 1940 r. w obiektywie
(Materiały fotograficzne upublicznione za zgodą władz Republiki Federalnej Niemiec)
Zbiór fotografii wykonanych przez niemieckich korespondentów wojennych krótko przed, w trakcie oraz tuż po działaniach wojennych w ramach kampanii norweskiej, od kwietnia do czerwca 1940 r. Przedstawiają zarówno żołnierzy różnych formacji, uczestniczących w walkach na terenie Skandynawii, jak i uzbrojenie, przede wszystkim morskie, w jej trakcie wykorzystywane.
Kampania norweska 1940 r.
KALENDARIUM
1939:
10.10.1939 – Dowódca Kriegsmarine, admirał Erich Raeder wskazuje konieczność zabezpieczenia baz dla niemieckich okrętów podwodnych na terenie Norwegii.
30.11.1939 – Wybuch wojny radziecko-fińskiej. Aliancki plan wsparcia dla Finlandii z wykorzystaniem korytarzy przerzutowych na terenie Szwecji oraz Norwegii.
11.12.1939 – Lider norweskich faszystów, Vidkun Quisling zwraca się z prośbą do Niemiec o wsparcie planowanego przewrotu politycznego w Norwegii.
1940:
27.01.1940 – Adolf Hitler wydaje rozkaz przygotowania planu Operacji “Weserübung” – inwazji na Danię i Norwegię.
16.02.1940 – Incydent w Jøssingfiordzie – brytyjski niszczyciel HMS “Cossack” atakuje niemiecki okręt pomocniczy “Altmark” uwalniając przetrzymywanych na jego pokładzie 299 jeńców z Royal Navy i jednocześnie naruszając neutralność Norwegii.
19.02.1940 – Adolf Hitler nakazuje zintensyfikować planowanie Operacji “Weserübung” z uwzględnieniem całości sił zbrojnych III Rzeszy.
01.03.1940 – Zakończenie prac planistycznych nad Operacją “Weserübung”.
03.03.1940 – Pierwsze spotkanie wyższych dowódców niemieckich w kontekście Operacji “Weserübung”.
12.03.1940 – Koniec wojny radziecko-fińskiej.
28.03.1940 – Francuzi przyłączają się do brytyjskiego planu zaminowania norweskich wód terytorialnych w celu zablokowania transportów rudy żelaza ze Szwecji do Niemiec.
07.04.1940 – Okręty Kriegsmarine wychodzą z baz kierując się w stronę Norwegii.
08.04.1940 – Polski okręt podwodny ORP “Orzeł” zatapia niemiecki transportowiec “Rio de Janeiro” w Cieśninie Skagerrak, ujawniając zbliżanie się do Norwegii sił inwazyjnych.
09.04.1940 – Rozpoczęcie Operacji “Weserübung”. Kapitulacja Danii. Norweska artyleria nadbrzeżna zatapia niemiecki ciężki krążownik “Blühcher” w Oslofiordzie.
10.04.1940 – Armia niemiecka zajmuje Bergen, Kristiansand, Narvik, Stavanger, Trondheim oraz stolicę Norwegii – Oslo. Pierwsza bitwa morska o Narwik.
13.04.1940 – Druga bitwa morska o Narwik – zwycięstwo Royal Navy.
14.04.1940 – Norweska 1. Dywizja przekracza granice Szwecji a jej żołnierze zostają internowani. Pierwszy transport wojsk brytyjskich przybywa do portu w Harstad.
16.04.1940 – Brytyjski desant pond Namsos.
18.04.1940 – Brytyjski desant pod Åndalsmes.
22.04.1940 – Bitwa pod Lillehammer – pierwsza konfrontacja zbrojna wojsk brytyjskich i niemieckich.
23.04.1940 – Niszczyciele Marynarki Wojennej włączają się do bitwy o Narwik.
24.04.1940 – Po bitwie pod Vist oddziały brytyjskie cofają się pod Namsos.
25.04.1940 – Starcie pod Kvam – próba spowolnienie niemieckiego marszu na północ.
28.04.1940 – Pierwsze oddziały francuskie lądują pod Narwikiem.
01.05.1940 – Kapitulacja oddziałów norweskich w południowej części kraju.
03.05.1940 – Ewakuacja sił sprzymierzonych z rejonu Namsos i Åndalsmes. Kapitulacja oddziałów norweskich w centralnej części kraju.
04.05.1940 – Samoloty Luftwaffe zatapiają polski niszczyciel ORP “Grom”.
06.05.1940 – Drugi desant francuski w rejonie Narwiku.
09.05.1940 – Polska Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich włącza się do bitwy o Narwik.
10.05.1940 – Atak niemiecki na Kraje Beneluksu oraz Francję.
28.05.1940 – Siły sprzymierzonych odbijają Narwik.
31.05.1940 – W związku z trudną sytuacją na froncie francuskich rozpoczyna się ewakuacja oddziałów brytyjskich z Norwegii.
04.06.1940 – Początek ewakuacji sprzymierzonych z Narwiku.
07.06.1940 – Ewekuacja władz i dworu norweskiego do Wielkiej Brytanii.
08.06.1940 – Polska Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich wycofuje się spod Narwiku. W rejonie miasta kapituluje norweska 6. Dywizja.
09.06.1940 – Wojska niemieckie ponownie zajmują Narwik.
10.06.1940 – Kapitulacja armii norweskiej.
Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie 1939-1945 NARWIK
Odznaka Samodzielnej Brygady Strzelców Podchalańskich – Narvik 1940
SAMODZIELNA BRYGADA STRZELCÓW PODHALAŃSKICH.
Bohaterowie bitwy o Narwik
Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich została sformowana w ramach odtworzonej po wojnie obronnej 1939 r. Armii Polskiej we Francji, na podstawie decyzji Naczelnego Wodza Wojska Polskiego generała Władysława Sikorskiego z 15 stycznia 1940 r. (rozkaz sformowania wydano 9 lutego 1940 r.). Wzorowana była na francuskich jednostkach strzelców alpejskich i wchodziła w skład planowanego, alianckiego korpusu posiłkowego, wspierającego Finlandię przeciwko Armii Czerwonej. W związku z zakończeniem Wojny Zimowej, przygotowano ją do udziału w walkach na terytorium Norwegii. Miejscami formowania były kolejno: Pielan-le-Grand, obóz Coětquidan, Malestroit, Rochefort-en-Terre oraz Ploermel w Bretanii.
Trzon, zorganizowanej na wzór francuski, Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich stanowiły dwie półbrygady piechoty górskiej po dwa bataliony każda. Uzupełniały je trzy samodzielne kompanie brygadowe oraz dwa samodzielne plutony. Uzbrojenie główne stanowiło piętnaście moździerzy 81 mm wz. 1927/31, 15 moździerzy 60 mm wz. 1935 oraz 25 działek przeciwpancernych 25 mm wz. 1934. Podstawowe środki transportu stanowiło 9 ciężarówek, 174 samochody półciężarowe oraz 22 samochody osobowe. Wykorzystywano także motocykle, przede wszystkim do działań zwiadowczych, oraz motorowery. Całość wyposażenia oraz oręża dostarczyli Francuzi.
Dowódcą jednostki mianowano generała brygady Zygmunta Bohusza-Szyszko. Na czele półbrygad stanęli pułkownik Benedykt Chłusewicz (1. Półbrygada) oraz pułkownik Józef Kobyłecki (2. Półbrygada). Spośród 4778 żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich ponad 60% rekrutowało się z szeregów polskiej emigracji zarobkowej we Francji. Część rekrutów miała za sobą także uczestnictwo w wojnie domowej w Hiszpanii, w szeregach tzw. Brygad Międzynarodowych. Przy Brygadzie ustanowiono złożoną z 13 oficerów francuskich misję łącznikową.
Konwój Nr 5, w ramach którego ujęto trzy francuskie okręty transportujące Samodzielną Brygadę Strzelców Podhalańskich: „Chenonceaux”, „Colombie” i „Mexique” wyruszył z portu w Breście krótko po północy 24 kwietnia 1940 r. W trakcie przerzutu miał miejsce kilkudniowy postój na redzie brytyjskiego portu Greenock. 8 maja rozpoczął się wyładunek w norweskim porcie Harstad. Kolejnego dnia jej pododdziały rozmieszczono wokół Narwiku – I batalion (dowódca: major Wacław Kobyliński) zajął pozycje pod Skallen, II batalion (pułkownik Władysław Dec) – Melik oraz Sorvik, III batalion (podpułkownik Michał Maćkowski) – Ballangen a IV batalion (major Arnold Laskowski) – Sagfiord. Sztab Brygady znalazł się w Borkenes nad Kvoefiordem. W kolejnych dniach Polacy prowadzili głównie intensywne działania rozpoznawcze w trudnym, górskim terenie. 27 maja 1940 r. wzięli aktywny udział w zakończonym sukcesem, koncentrycznym szturmie miasta. Podczas walk zginęło 97 „Podhalańczyków”, 189 odniosło rany, 21 zaginęło a zaledwie 7 dostało się do niemieckiej niewoli. Na przyporządkowanym jednostce generała Szyszko-Bohusza odcinku pojmano 60 nieprzyjaciół. Łączne straty osobowe przeciwnika wyniosły tutaj 190 żołnierzy.
W związku z trudną sytuacją sprzymierzonych na froncie francuskim, 8 czerwca 1940 r.
Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich została ewakuowana do Bretanii. Tam, w krwawych bojach z armią niemiecką, do 19 czerwca uległa całkowitemu rozbiciu. Część jej żołnierzy zdołało dotrzeć do Wielkiej Brytanii, inni zasilili szeregi francuskiego ruchu oporu. 21 lipca 1940 r., w uznaniu zasług jednostki, Naczelny Wódz Wojska Polskiego udekorował sztandar Brygady Orderem Virtuti Militari V klasy. Miesiąc później zdecydowano o jej oficjalnym rozformowaniu. Tradycje Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich przejął Batalion Strzelców Podhalańskich polskiej 1. Dywizji Pancernej.
Istotne
Filmy edukacyjne
Bitwa o Narwik
Peleryna
Bitwa o Narwik
Pas
Bitwa o Narwik
Manierki
Bitwa o Narwik
Karabin MAS 36
Bitwa o Narwik
Bagnety
Istotne
Ciekawostki
Od Skawiny do Narwiku
Mówią Wieki
Zapraszamy do zapoznania się z archiwalnym artykułem, który przedstawia fragment z pamiętnika Antoniego Richtarza – żołnierza Brygady Podhalańskiej, kawalera Krzyża Walecznych.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Album „Krigen om Narvik 1940”
W archiwum Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu znaleźć można unikatowy zbiór fotografii zatytułowany „Krigen om Narvik 1940”. Zawarto w nim dwanaście zdjęć wykonanych krótko po zakończeniu walk o miasto, prawdopodobnie latem 1940 r. Dokumentują przede wszystkim zniszczenia spowodowane dwumiesięcznymi walkami.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Mapy działań wojennych na terenie Norwegii w 1940 r.
W archiwum Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu znajdują się mapy ilustrujące przebieg działań wojennych podczas kampanii Norweskiej 1940 r. Pochodzą z publikacji G. von Hase p.t.: „Die Kriegsmarine erobert Norwegens Fjorde”, wydanej przez oficynę Hase und Kochler w Lipsku, w 1940 r. Zbiór składa się z następujących map:
1. Szlak przerzutowy jednostek niemieckich do Norwegii 8-9 kwietnia 1940 r.
2. Działania w rejonie Oslo 9 kwietnia 1940 r.
3. Pierwsza bitwa morska o Narwik, 9-10 kwietnia 1940 r.
4. Druga bitwa morska o Narwik, 13 kwietnia 1940 r.
5. Działania lądowe podczas bitwy o Narwik.
Polscy płetwonurkowie w głębinach Rombakkenfiordu
KIERUNEK: WRAK ORP „GROM”
Na odnalezienie wrak polskiego niszczyciela ORP „Grom” czekał prawie pół wieku. 6 października 1986 r. zlokalizowała go ekspedycja Królewskiej Marynarki Wojennej Norwegii. Dekadę później, korzystając z robota podwodnego ROV, pozostałości po jednostce sprawdzano pod kątem zagrożenia ekologicznego. Wtedy także ustalono ponad stumetrową głębokość spoczywania wraku oraz fakt, że jego kadłub przełamany jest na dwie części. W obawie przed zachowanymi wewnątrz materiałami pędnymi oraz amunicją, wobec ORP „Grom” orzeczono wtedy zakaz nurkowania.
Jako pierwszy na własne oczy legendarny już okręt w głębinie Rombakkenfiordu obejrzał mieszkający w Stanach Zjednoczonych Polak, Mirosław Standowicz. W latach 2004 i 2005 polsko-norweską ekspedycję nurkową zorganizował na własny koszt. To właśnie on, 64 lata od katastrofy, jako pierwszy dotarł do zatopionego niszczyciela i zrealizował unikatowy materiał filmowy. W 2010 r. tak o tym momencie opowiadał reporterowi magazynu „Nurkowanie”: Zszedłem do głębokości 102 metrów i moim oczom ukazał się majestatyczny „Grom”. Leżał do góry dnem, z dziobem uniesionym pod kątem około 30 stopni w stosunku do dna morza. Tuż obok zauważyłem polski hełm leżący na dnie. Muszę przyznać, że coś zaczęło ściskać mnie w gardle (…). Płynę wzdłuż kadłuba okrętu i natychmiast zauważam ślady po wybuchu bomb (…). Opadam do samego dna. Wieże działowe na dziobie okrętu wydają się gotowe do akcji. Mostek kapitański został zmiażdżony, wciśnięty w dno. Rozglądam się dookoła w poszukiwaniu rufy.
Medal upamiętniający 50. rocznicę Kampanii Norweskiej
W 2005 r. polscy nurkowie ponownie przybyli do Narwiku. Drugą wyprawę w głąb Rombakkenfiordu Mirosław Standowicz opisał takimi słowami: Wieże działowe wyglądają bardzo groźnie i majestatycznie. Dziób okrętu leży do góry dnem. Podwójne sprzężone działa kalibru 120 mm są obrócone o około 90 stopni w stosunku do osi wraku. Osłona pojedynczego działa numer 1 stoi prosto na dnie obok okrętu, ale brak w niej działa. Płyniemy dalej – mijamy potrójne sprzężone wyrzutnie torped. Dwie torpedy tkwią w tubach – widzimy je bardzo wyraźnie. Cały mechanizm jest zachowany w idealnym stanie. Wokoło widać ślady potężnej eksplozji. Posuwamy się dalej do głębokości 110 metrów. Dno opada dość stromo w dół. Tam również widać porozrzucane części wraku. Zawracamy. Naszym oczom ukazuje się ogromna dziura w dnie.
Oględziny wraku przez płetwonurków trwały każdorazowo ok. 20 min. Z powodu dużej głębokości, na którą zejście zaryzykowałoby niewielu nawet bardzo doświadczonych badaczy głębin, wynurzanie zajęło śmiałkom ponad 2,5 godz. Kolejna, tym razem polsko-szwedzka wyprawa na niszczyciel zorganizowana została latem 2010 r.
ORP „Grom” zatonął 4 maja 1940 r. Przyczyną największej straty Marynarki Wojennej w kampanii norweskiej było trafienie dwoma bombami lotniczymi, zrzuconymi przez niemiecki samolot Heinkel-111. W czasie katastrofy życie straciło 59 członków załogi okrętu.
Istotne
Artefakty
Zbiory Stowarzyszenia Historycznego Pochodnia
Lornetka 7×50 model cywilny
Niemiecka lornetka pryzmatyczna systemu Porro, o siedmiokrotnym przybliżeniu, wyprodukowana przez zakłady optyczne E. Leitz w Wetzlar. Model cywilny, wykorzystywany jako prywatne wyposażenie oficerów sił zbrojnych III Rzeszy. W formie zbliżony do regulaminowych lornetek tego typu, przeznaczonych dla załóg okrętów Kriegsmarine. W prezentowanym egzemplarzu zachowany został oryginalny, skórzany pasek nośny. Wykonane z tego samego materiału deszczochron oraz zaczep do guzika to współczesne, profesjonalne repliki.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Ładownica wz. 1911
Niemiecka, trójkomorowa ładownica wz. 1911m uszyta z czernionej, groszkowanej skóry. Przeznaczona była na trzydzieści nabojów kalibru 7,92 mm pakowanych w aluminiowe łódki po pięć sztuk. Mimo braku sygnatur producenta oraz roku wytworzenia, standard wykonania sugeruje, że powstała w latach trzydziestych lub krótko po rozpoczęciu II wojny światowej.
Ładownice wz. 1911 początkowo przeznaczone były dla pododdziałów kawalerii. W latach dwudziestych XX w. stały się standardowym elementem wyposażenia większości formacji niemieckich. Regulaminowo każdy żołnierz Wehrmachtu otrzymywał dwie sztuki tego typu ładownic, choć w jednostkach tyłowych pojawiały się także pojedynczo. Umieszczano je symetrycznie z przodu, rozdzielone klamrą pasa głównego.
Zbiory Stowarzyszenia Historycznego Pochodnia
Manierka dla jednostek górskich
Manierka niemiecka tak zwanego wczesnego wzoru, przeznaczona dla strzelców górskich. Składa się z niemalowanej, aluminiowej butli o zwiększonej pojemności (1 l zamiast standardowego 0,8 l), filcowego pokrowca ze wzmocnieniami i skórzanymi paskami oraz stożkowatego, malowanego na czarno, aluminiowego kubka. Wszystkie elementy wyprodukowane zostały w latach 1938-1940.
Tego typu element wyposażenia wykorzystywany był masowo do roku 1943 we wszystkich pododdziałach niemieckich strzelców górskich. W prezentowanym, wczesnym wariancie, stanowił często spotykany element ekwipunku bojowego Wehrmachtu podczas walk na terenie Norwegii w 1940 r.
Zbiory Stowarzyszenia Historycznego Pochodnia
Manierka wz. 1931
Manierka niemiecka wz. 1931 tak zwanego wczesnego wzoru, złożona z niemalowanej, aluminiowej butli o pojemności 0,8 l z bakelitową zakrętką, filcowego pokrowca ze skórzanymi paskami oraz aluminiowego, malowanego na czarno kubka. Wszystkie elementy wyprodukowane zostały w latach 1937-1939.
Manierki wz. 1931 pojawiły się w armii niemieckiej wraz z ujednoliceniem podstawowego ekwipunku bojowego z początkiem lat trzydziestych. Zastąpiły wcześniejsze wzory, pochodzące z czasów I wojny światowej. Regulaminowo przenoszono je przypięte na zewnątrz chlebaków wz. 1931.
Tego typu element wyposażenia wykorzystywany niemal we wszystkich pododdziałach armii niemieckiej podczas II wojny światowej. W prezentowanym, wczesnym wariancie, stanowił często spotykany element ekwipunku bojowego Wehrmachtu podczas walk na terenie Norwegii w 1940 r.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Manierka wz. 1935
Manierka francuska wz. 1835, wykonana z aluminium, o pojemności 2 l, wyprodukowana w zakładach J.J. Cranaud (Basse-Indre). W szyjce z otworem służącym do nalewania oraz picia brakuje korkowej zatyczki. Nie zachował się również skórzany pasek nośny.
Manierka wz. 1835 pojawiła się w armii francuskiej wraz z procesem modernizacji ekwipunku bojowego, uruchomionym na początku lat trzydziestych. Charakteryzowała się uproszczoną konstrukcją względem swojej poprzedniczki – manierki wz. 1887 (zdjęcie porównawcze). Przenoszono ją zwykle w sukiennym pokrowcu sznurowanym na boku.
Tego typu element wyposażenia wykorzystywany był w szeregach Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich oraz pozostałych pododdziałach Armii Polskiej we Francji.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Manierka wz. 1877
Manierka francuska wz. 1877, wykonana z aluminium, o pojemności 2 l. Posiada dwie szyjki z otworami: większą, służącą do nalewania płynu oraz mniejszą – do picia. Oba zamykane były korkami lub zatyczkami z drewna (element brakujący). Na spodzie znajduje się sygnatura producenta: C.O.P.I.M. Marseille oraz data wytworzenia przedmiotu: 1939 r. Zachował się również standardowy, skórzany pasek nośny.
Manierka wz. 1877 pojawiła się w armii francuskiej na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XIX w. Występowała w dwóch wersjach pojemnościowych: 1 l oraz 2 l. Zwykle umieszczano ją w sukiennym pokrowcu koloru błękitnego lub khaki. Regulaminowo, wraz z nią wydawano cynowy kubek.
Tego typu element wyposażenia wykorzystywany był w szeregach Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich oraz pozostałych pododdziałach Armii Polskiej we Francji.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Menażka wz. 1935
Menażka francuska wz. 1935 wykonana z aluminium. Tworzą ją kociołek, pokrywka z drucianym pałąkiem, wykorzystywana często jako patelnia oraz wewnętrzny pojemnik służący za talerz. Na spodzie kociołka znajduje się sygnatura producenta: C.O.P.I.M. Marseille oraz data wytworzenia przedmiotu: 1939 r.
Menażki wz. 1935 zastąpiły krótko przed wybuchem II wojny światowej odpowiedniki z połowy XIX w. – wz. 1852. Regulaminowo wewnątrz przenoszono aluminiowy kubek, stalowe sztućce oraz pudełko z racją żywnościową. Tę najczęściej tworzyło 200 g chleba, konserwa mięsna (300 g) oraz 125 g czekolady.
Tego typu element wyposażenia wykorzystywany był w szeregach Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich, pozostałych pododdziałach Armii Polskiej we Francji oraz sformowanej w Syrii, Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Peleryna francuska
Sukienna peleryna francuska z kapturem, należąca do oficera Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich, podporucznika Bolesława Wierzbowskiego. Prezentowany egzemplarz posiada nabite po wewnętrznej stronie stemple z datą 1926 sugerującą rok produkcji lub przyjęcia na stan armii III Republiki. Artefakt był wykorzystywany podczas walk o Narwik późną wiosną 1940 r.
Sukienne peleryny stanowiły charakterystyczny, tradycyjny element umundurowania polskich jednostek górskich. Po raz pierwszy zaprezentowano je w 1923 r. Nawiązują do typowego stroju ludowego mieszkańców Podhala i Huculszczyzny.
Zbiory Stowarzyszenia Historycznego Pochodnia
Niemieckie bagnety wz. 1884/98/34 do karabinów systemu Mausera
Opracowane pod koniec XIX w. i zmodernizowane w pierwsze połowie lat trzydziestych bagnety wz. 1884/98/34 (czasami określane jako wz. 1884/98/II) były podstawowym rodzaje tego typu oręża, wykorzystywanym w siłach zbrojnych III Rzeszy przed i podczas II wojny światowej. Produkowano je z okładzinami rękojeści zarówno z drewna bukowego, jak i bakelitu. Przenoszono w dwóch typach żabek: tak zwanego wzoru dla piechoty oraz wzoru dla kawalerii, charakteryzującym się dodatkowym paskiem zabezpieczającym rękojeść w czasie przenoszenia. Jeden z prezentowanych bagnetów dodatkowo wyposażony jest w, stosowany w warunkach pozabojowych, temblak wzoru dla podoficerów wojsk lądowych.
Zbiory Stowarzyszenia Historycznego Pochodnia
Podstawowy ekwipunek bojowy żołnierza niemieckiej piechoty w 1940 r.
Podstawowy ekwipunek bojowy wykorzystywany przez niemiecką piechotę w początkowym okresie II wojny światowej. Składa się ze skórzanego, czarnego pasa głównego wzoru dla szeregowych i podoficerów z aluminiową klamrą wzoru dla wojsk lądowych, pary ładownic skórzanych wz. 1911 do karabinów systemu Mausera, brezentowego chlebaka wz. 1931 z przytroczoną regulaminowo manierką wz. 1931 oraz nieskładanej łopatki piechoty we wczesnym modelu noszaka i bagnetu wz. 1884/98/34 w skórzanej żabce. Tego typu zestawy były często spotykane podczas walk o Narwik.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Karabin 7,5 mm MAS36
Francuska, powtarzalny karabin MAS36, wprowadzony na wyposażenie armii w drugiej połowie lat trzydziestych, w związku z opracowaniem nowego, skróconego naboju kalibru 7,5 mm. Mimo, że prototyp broni gotowy był już w 1932 r., jej dopracowanie zajęło kolejne sześć lat. Między 1938 a 1940 r. fabryka w Saint-Etienne wyprodukowała 250000 egzemplarzy tego karabinu. Zdobyte po upadku Francji egzemplarze Niemcy oznaczyli jako G242(f) i przeznaczyli do wykorzystania przez jednostki tyłowe oraz rezerwowe. Karabiny stały się także przepisową bronią żołnierzy tak zwanej Francji-Vichy. Po zakończeniu II wojny światowej MAS36 pozostały w użyciu francuskim do lat pięćdziesiątych zastąpione przez karabiny MAS49.Francuska, powtarzalny karabin MAS36, wprowadzony na wyposażenie armii w drugiej połowie lat trzydziestych, w związku z opracowaniem nowego, skróconego naboju kalibru 7,5 mm. Mimo, że prototyp broni gotowy był już w 1932 r., jej dopracowanie zajęło kolejne sześć lat. Między 1938 a 1940 r. fabryka w Saint-Etienne wyprodukowała 250000 egzemplarzy tego karabinu. Zdobyte po upadku Francji egzemplarze Niemcy oznaczyli jako G242(f) i przeznaczyli do wykorzystania przez jednostki tyłowe oraz rezerwowe. Karabiny stały się także przepisową bronią żołnierzy tak zwanej Francji-Vichy. Po zakończeniu II wojny światowej MAS36 pozostały w użyciu francuskim do lat pięćdziesiątych zastąpione przez karabiny MAS49.
Tego rodzaju broń stanowiła podstawę uzbrojenia Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich.
Kaliber: 7,5 mm
Amunicja: 7,5 x 54
Magazynek: 5 naboi
Długość: 1020 mm
Długość lufy: 575 mm
Masa bez amunicji: 3,7 kg
Donośność: 400 m
Zbiory Stowarzyszenia Historycznego Pochodnia
Lornetka Bislux 6×24 model wojskowy wczesny
Niemiecka lornetka pryzmatyczna systemu Porro, o sześciokrotnym przybliżeniu, wyprodukowana przez zakłady optyczne E. Busch w Rathenow. Wczesny model wojskowy, pochodzący prawdopodobnie jeszcze z lat dwudziestych, wykorzystywany jako etatowe wyposażenie oficerów sił zbrojnych III Rzeszy. W prezentowanym egzemplarzu zachowany został oryginalny, skórzany pasek nośny oraz zaczep do guzika, okuty mosiądzem, skórzany deszczochron oraz wykonany z tych samych materiałów futerał.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Ładownica do karabinu MAS36
Francuska, dwukomorowa ładownica do karabinu MAS36 z brązowej, gładkiej skóry. Przeznaczona była na dwa magazynki po pięć nabojów kalibru 7,5 mm. Regulaminowo każdy strzelec tego rodzaju broni posiadał dwie ładownice przenoszone symetrycznie z przodu, rozdzielone klamrą. Zawieszano je na pasie głównym, od góry podtrzymywały je szelki tworzące uprząż.
Tego typu wyposażenie wykorzystywane były przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich; na wyposażeniu armii francuskiej do początku lat sześćdziesiątych.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Ładownica nieznanego wzoru do niemieckiego pistoletu maszynowego
Niemiecka, trójkomorowa ładownica na magazynki do pistoletów maszynowych MP34, MP38, MP40, ERMA, wykonana z brązowej, gładkiej skóry. Przeznaczona była na trzy magazynki po trzydzieści nabojów kalibru 9 mm. Konstrukcyjnie zbliżona do ładownic produkowanych najpierw na potrzeby armii austriackiej a następnie, na terenie włączonej w granice III Rzeszy Austrii, dla Wehrmachtu.
Zbiory Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
Moździerz 81 mm Brandt wz. 1927/31
Zaprojektowany przez Edgara Brandta moździerz 81 mm wz. 1927/31 był podstawowym rodzajem tego typu broni, wykorzystywanym przez armię francuską podczas II wojny światowej. Udana konstrukcja sprawiła, że w latach trzydziestych produkowano go w wielu państwach, w tym, na podstawie zakupionej licencji, w Polsce. Broń rozkładana była na trzy elementy: lufę, podstawę oraz dwójnóg. Odrębnie przenoszono przyrządy celownicze. Według regulaminu armii francuskiej, pełny działon składał się z dziesięciu żołnierzy. Granat moździerza wz. 1927/31 w wersji lekkiej ważył 3,25 kg, a ciężkiej: 6,5 kg. Ogółem we Francji powstało 8000 sztuk tego typu broni.Zaprojektowany przez Edgara Brandta moździerz 81 mm wz. 1927/31 był podstawowym rodzajem tego typu broni, wykorzystywanym przez armię francuską podczas II wojny światowej. Udana konstrukcja sprawiła, że w latach trzydziestych produkowano go w wielu państwach, w tym, na podstawie zakupionej licencji, w Polsce. Broń rozkładana była na trzy elementy: lufę, podstawę oraz dwójnóg. Odrębnie przenoszono przyrządy celownicze. Według regulaminu armii francuskiej, pełny działon składał się z dziesięciu żołnierzy. Granat moździerza wz. 1927/31 w wersji lekkiej ważył 3,25 kg, a ciężkiej: 6,5 kg. Ogółem we Francji powstało 8000 sztuk tego typu broni.
Moździerze kalibru 81 mm stanowiły ważny element uzbrojenia Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich. Na etacie jednostki było ich piętnaście sztuk.
Kaliber: 81 mm
Masa granatu: 3,25 kg
Długość lufy: 1260 mm
Masa własna: 56 kg
Szybkostrzelność: 18 strz./min.
Donośność: 2800 m
Projekt
Lekcje Online
Lekcja online o kampanii norweskiej. Zapraszamy do zapoznania się z materiałem, który na żywo nadaliśmy 15 października. Lekcję poprowadził dr Łukasz Głogowski - kierownik ds. naukowych Muzeum Oręża Polskiego. Projekt dofinansowano ze środków Narodowe Centrum Kultury w ramach programu "Kultura w sieci". #kulturawsieci #MKIDN #NCK #narodowecentrumkultury
Opublikowany przez Muzeum Oręża Polskiego Czwartek, 22 października 2020
Brygada Strzelców PodhalańskichLekcja online "Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich - bohaterowie Narwiku" - zapraszamy do oglądania. Lekcję prowadził dr @Łukasz Gładysiak - kierownik ds. naukowych Muzeum Oręża Polskiego. Projekt dofinansowano ze środków Narodowe Centrum Kultury w ramach programu "Kultura w sieci". #kulturawsieci #MKIDN #NCK #narodowecentrumkulturySamodzielna
Opublikowany przez Muzeum Oręża Polskiego Piątek, 23 października 2020
Morskie boje o NarwikLekcja online "Morskie boje o Narwik" - zapraszamy do oglądania. Lekcję prowadził dr Łukasz Gładysiak - kierownik ds. naukowych Muzeum Oręża Polskiego. Projekt dofinansowano ze środków Narodowe Centrum Kultury w ramach programu "Kultura w sieci". #kulturawsieci #MKIDN #NCK #narodowecentrumkulturySamodzielna
Opublikowany przez Muzeum Oręża Polskiego Środa, 28 października 2020
Zobacz resztę projektu!
Projekt „Najważniejsze bitwy polskiego oręża” przybliżać ma wybrane epizody polskiej historii militarnej. Za jego sprawą dokładnie przyglądamy się nie tylko przebiegowi starć, ich genezie oraz konsekwencjach, ale także postaciom istotnie wpływającym na wynik zbrojnych konfrontacji.